Doğum izni hesaplama aracı, tahmini doğum tarihini ve tekil ya da çoğul gebelik bilgisini esas alarak analık izninin başlayacağı ve sona ereceği tarihleri gösterir. Eryaman, Etimesgut ve Ankara genelinde işçi statüsünde çalışan anne adayları, işverenle izin planlaması yaparken bu tarihleri ön bilgi olarak kullanabilir. Hesaplamada yürürlükteki yasal süreler esas alınır.
Doğum izni hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Doğum izni hesaplama aracı, hekim tarafından belirlenen tahmini doğum tarihini ve gebeliğe ilişkin birkaç temel bilgiyi esas alarak analık izninin başlayacağı ve sona ereceği tarihleri gün gün gösterir. Sonuçların gerçeğe yakın olması için alanları şu sırayla doldurmanız önerilir:
- Tahmini doğum tarihi: Gebelik takibini yapan hekimin raporunda veya gebelik kartında yazan tarihi girin. Doğum öncesi izin bu tarihten geriye doğru sayılır.
- Gebelik türü: Tekil veya çoğul gebelik seçeneğini işaretleyin. Çoğul gebelikte doğum öncesi izne ek süre eklenir.
- Doğumdan önce çalışma tercihi: Sağlık durumunuz hekim raporuyla uygun bulunmuşsa, doğumdan önceki üç haftaya kadar çalışmayı seçebilirsiniz. Bu durumda araç, kullanılmayan süreyi doğum sonrasına ekler.
- Fiili doğum tarihi (varsa): Doğum gerçekleştiyse gerçek tarihi girin. Erken veya geç doğumda araç, doğum sonrası izni bu tarihe göre yeniden hesaplar.
- İşe dönüş planı: İsterseniz ücretsiz izin veya yarım çalışma seçeneklerini de işaretleyerek izin sonrası takvimi görebilirsiniz.
Gerekli bilgilerin büyük kısmı hekim raporundan, doğum sonrasında ise doğum raporundan alınır. Ödenek hakkı için gerekli prim gün sayısını kontrol etmek isterseniz e-Devlet’teki SGK tescil ve hizmet dökümünü yanınızda bulundurmanız faydalı olur.
Analık izninin hukuki dayanağı
Doğum izni, mevzuattaki adıyla analık izni, işçiler bakımından 4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde uzun yıllar boyunca kadın işçinin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı hafta çalıştırılmamasını, çoğul gebelikte ise doğum öncesi sekiz haftalık süreye iki hafta eklenmesini öngörmüştür. Analık izni süreleri son dönemde kamuoyunda sıkça tartışılan ve yasal değişikliklere konu olabilen bir alandır; bu nedenle araç, yürürlükteki düzenlemeye göre güncel süreyi otomatik olarak uygular. Sayfadaki örnekler ise yalnızca hesaplama mantığını göstermek amacıyla uzun süre uygulanan 8+8 haftalık düzene göre hazırlanmıştır.
Aynı madde, gebelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin verilmesini, hekim raporuyla gerek görülmesi halinde gebe işçinin sağlığına uygun daha hafif işlerde ücretinde indirim yapılmadan çalıştırılmasını ve bir yaşından küçük çocuğu olan kadın işçiye günde toplam bir buçuk saat süt izni verilmesini de düzenler. Analık izni süresince işçiye ödenecek gelir ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğidir.
Memurlar, sözleşmeli kamu personeli ve serbest çalışanlar için farklı düzenlemeler uygulanır. Bu araç, iş sözleşmesiyle çalışan işçiler esas alınarak hazırlanmıştır.
Doğum izni tarihleri nasıl hesaplanır?
Hesaplama iki ayrı yönde işler. Doğum öncesi izin, tahmini doğum tarihinden geriye doğru sayılır. Doğum sonrası izin ise fiili doğum tarihinden ileriye doğru işler. Bu yapının üç önemli sonucu vardır:
- Doğumdan önce çalışma: Sağlık durumu hekim raporuyla uygun bulunan işçi, doğumdan önceki üç haftaya kadar çalışabilir. Bu durumda doğum öncesinde kullanılmayan süre, doğum sonrası izne eklenir.
- Erken doğum: Doğum tahmini tarihten önce gerçekleşirse, doğumdan önce kullanılamayan izin süresi doğum sonrası izne eklenir. Böylece toplam izin süresi kısalmaz.
- Çoğul gebelik: Doğum öncesi izne kanunda öngörülen ek süre eklenir; doğum sonrası süre ise aynı kalır.
Formül olarak ifade edilirse: İzin başlangıcı = Tahmini doğum tarihi – doğum öncesi süre; İzin bitişi = Fiili doğum tarihi + doğum sonrası süre + doğum öncesinde kullanılmayan süre.
Örnek doğum izni hesaplamaları
Aşağıdaki tabloda tahmini doğum tarihi 2 Mart 2026 olan bir işçi için dört farklı senaryo yer almaktadır. Süreler yalnızca örnek için 8+8 haftalık düzene, çoğul gebelikte doğum öncesi 10 haftaya göre varsayılmıştır; gerçek tarihler araçta yürürlükteki sürelere göre hesaplanır.
| Senaryo | İzin başlangıcı | Fiili doğum | Doğum sonrası süre | İzin bitişi |
|---|---|---|---|---|
| A – Tekil gebelik, standart kullanım | 5 Ocak 2026 | 2 Mart 2026 | 8 hafta | 26 Nisan 2026 |
| B – Raporla 3 haftaya kadar çalışma | 9 Şubat 2026 | 2 Mart 2026 | 8 + 5 = 13 hafta | 31 Mayıs 2026 |
| C – Çoğul gebelik | 22 Aralık 2025 | 2 Mart 2026 | 8 hafta | 26 Nisan 2026 |
| D – İki hafta erken doğum | 5 Ocak 2026 | 16 Şubat 2026 | 8 + 2 = 10 hafta | 26 Nisan 2026 |
A senaryosunda işçi, doğumdan sekiz hafta önce izne ayrılır ve doğumdan sonraki sekizinci haftanın sonunda izni biter. B senaryosunda işçi raporla doğumdan önceki üç haftaya kadar çalışır; kullanmadığı beş hafta doğum sonrasına eklendiği için izin mayıs sonuna kadar uzar. C senaryosunda çoğul gebelik nedeniyle izin iki hafta önce başlar. D senaryosunda doğum iki hafta erken gerçekleştiği için kullanılamayan iki hafta doğum sonrasına eklenir ve toplam süre korunur. Görüldüğü gibi toplam izin süresi değişmez; değişen yalnızca doğum öncesi ve sonrası arasındaki dağılımdır.
Doğum izni süresince ücret ve ödenek
Analık izni süresince işveren, kanun gereği ücret ödemekle yükümlü değildir. Bu dönemde şartları taşıyan sigortalı kadına SGK tarafından analık hali nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği verilir. Ödenekten yararlanabilmek için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması aranır. Ödenek, çalışılmayan günler için ve 5510 sayılı Kanun’da belirlenen oranda ödenir; tutar, sigortalının prime esas kazancına göre değişir. Ayrıca şartları taşıyan sigortalılara doğum nedeniyle emzirme ödeneği de ödenir; güncel tutar her yıl yeniden belirlenir.
Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle işçi lehine ek ödemeler kararlaştırılmış olabilir. Bu nedenle bordro ve sözleşme hükümleri ayrıca incelenmelidir. Maaşınızın net karşılığını görmek isterseniz brütten nete maaş hesaplama aracından yararlanabilirsiniz.
İzin sonrası haklar: ücretsiz izin, yarım çalışma ve süt izni
Analık izni bittikten sonra da kadın işçiyi koruyan düzenlemeler devam eder:
- Ücretsiz izin: İşçiye talep etmesi halinde analık izninin bitiminden itibaren altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu sürede iş sözleşmesi askıda kalır.
- Yarım çalışma ödeneği: Analık izninin bitiminden itibaren, doğum sırasına göre değişen sürelerle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanılabilir; bu sürede şartları taşıyan işçiye yarım çalışma ödeneği ödenir.
- Kısmi süreli çalışma: Çocuğun mecburi ilköğretim çağına başlamasına kadar belirli şartlarla kısmi süreli çalışma talep edilebilir.
- Süt izni: Bir yaşından küçük çocuğu olan kadın işçiye günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.
Analık izni süreleri, yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi kabul edilir. Dolayısıyla doğum izni yıllık izinden mahsup edilemez. Yıllık izin hakkınızı görmek için yıllık izin süresi hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Babalık izni ve diğer ilgili izinler
Doğum yalnızca anneye değil, babaya da izin hakkı tanır. İş Kanunu’nun ek maddesiyle düzenlenen babalık izni, eşi doğum yapan erkek işçiye ücretli mazeret izni olarak verilir. Bu iznin süresi de son dönemde değişiklik gündemine gelen konulardandır; bu nedenle güncel süre için yürürlükteki düzenlemenin esas alınması gerekir. Doğumda veya doğumdan sonra annenin ölümü halinde, doğum sonrası kullanılamayan analık izni süresi babaya kullandırılır. Ayrıca evlat edinme, engelli çocuğun tedavisi ve ağır hastalığı bulunan çocuk nedeniyle de belirli izin hakları öngörülmüştür.
Toplu iş sözleşmeleri bu izinleri kanundaki sürelerin üzerine çıkarabilir, ancak işçi aleyhine kısaltamaz. İzin taleplerinin her biri yazılı olarak ve dayanak belge eklenerek işverene iletilmelidir. Birden fazla iznin art arda kullanılacağı durumlarda, sürelerin başlangıç ve bitişini gösteren bir takvim hazırlamak hem işçi hem de işveren açısından belirsizliği azaltır; farklı sürelerin bitiş günlerini kontrol etmek için hukuki süre hesaplama aracı da yardımcı olabilir.
Sık yapılan hatalar ve dikkat edilecek noktalar
- Tahmini ve fiili doğum tarihini karıştırmak: Doğum öncesi izin tahmini tarihe, doğum sonrası izin fiili tarihe göre hesaplanır.
- Rapor almadan geç izne ayrılmak: Doğumdan önce daha uzun çalışmak, ancak sağlık durumunun uygun olduğunu gösteren hekim raporuyla mümkündür.
- Prim şartını kontrol etmemek: Son bir yılda 90 günlük kısa vadeli sigorta primi yoksa ödenek alınamayabilir. İşe yeni başlayanların hizmet dökümünü erkenden kontrol etmesi önerilir.
- Ücretsiz izin talebini yazılı yapmamak: Altı aylık ücretsiz izin talebinin yazılı olarak ve tarihli biçimde işverene iletilmesi ispat açısından önemlidir.
- Tarihleri takvim günü yerine iş günüyle saymak: Analık izni takvim haftası esasıyla hesaplanır. İş günü hesabı gereken diğer işlemler için iş günü hesaplama aracı kullanılabilir.
Gebelik ve doğum nedeniyle fesih
Gebelik, doğum ve aile yükümlülükleri, İş Kanunu’na göre iş sözleşmesinin feshi için geçerli bir neden oluşturmaz. Analık izni sırasında veya dönüşte yapılan fesihler; iş güvencesi kapsamındaki işçiler için işe iade, diğerleri için kötüniyet ve ayrımcılık tazminatı gibi talepleri gündeme getirebilir. Feshe itiraz için süreler kısadır: işe iade talebinde fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. İşçilik alacaklarında da dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna gidilir.
Eryaman, Etimesgut ve Ankara’da süreç
Eryaman, Etimesgut, Sincan ve Ankara’nın diğer ilçelerinde çalışan işçiler bakımından analık izni süreci kural olarak işverene yazılı bildirim ve hekim raporunun sunulmasıyla başlar. Ödenek ödemeleri SGK kayıtları üzerinden yürütülür ve sigortalılar ödeme bilgilerini e-Devlet üzerinden takip edebilir. Süreçte genellikle şu belgelere ihtiyaç duyulur:
- Tahmini doğum tarihini gösteren hekim raporu,
- Doğumdan önce çalışmak isteniyorsa sağlık durumunun uygun olduğunu gösteren rapor,
- Doğum raporu ve nüfus kayıt bilgileri,
- SGK tescil ve hizmet dökümü,
- Ücretsiz izin veya yarım çalışma talebine ilişkin yazılı dilekçe.
İzin dönüşünde fesih, ödenek kaybı veya ücret alacağı gibi bir uyuşmazlık çıkarsa, zorunlu arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamadığında işin yapıldığı yer Eryaman veya Etimesgut ise dava Ankara Batı Adliyesi’ndeki iş mahkemelerinde açılabilir. Konuya ilişkin genel bilgiler için iş hukuku sayfamızı inceleyebilir, sorularınızı iletişim sayfası üzerinden iletebilirsiniz.
Sonuçların değerlendirilmesi
Hesaplama sonucu bilgilendirme amaçlıdır. Yasal değişiklikler, toplu iş sözleşmesi hükümleri, hekim raporları ve fiili doğum tarihi gibi somut olayın özelliklerine göre gerçek izin tarihleri farklılık gösterebilir. Eryaman’da veya çevre ilçelerde çalışan anne adaylarının, izin planını işverenle paylaşmadan önce tarihleri bu araçla kontrol etmesi ve kesin süreler için yürürlükteki düzenlemeyi esas alması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Doğum izni kaç haftadır?
İş Kanunu’nun 74. maddesi uzun süre doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı haftalık analık izni öngörmüş, çoğul gebelikte doğum öncesi süreye iki hafta eklenmesini kabul etmiştir. Analık izni süreleri yasal değişikliklere konu olabildiğinden, izin planlamadan önce yürürlükteki düzenlemenin kontrol edilmesi gerekir. Hesaplama aracı, güncel süreleri otomatik olarak uygulayarak başlangıç ve bitiş tarihlerini gösterir.
Doğumdan önce daha geç izne ayrılmak mümkün mü?
Sağlık durumunun uygun olduğu hekim raporuyla belgelenirse, işçi doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda doğum öncesinde kullanılmayan süre doğum sonrası izne eklenir. Böylece toplam izin süresi değişmez, yalnızca doğum öncesi ve sonrası arasındaki dağılım farklılaşır. Aracı bu seçenekle kullandığınızda, doğum sonrası iznin hangi tarihte sona ereceğini ayrıca görebilirsiniz.
Erken doğumda doğum izni nasıl hesaplanır?
Doğum, tahmini tarihten önce gerçekleşirse doğum öncesinde kullanılamayan izin süresi doğum sonrası izne eklenir. Örneğin doğum iki hafta erken olduysa, doğum sonrası izin iki hafta uzar ve toplam izin süresi korunur. Bu nedenle doğum gerçekleştikten sonra araca fiili doğum tarihinin girilmesi ve işverene doğum raporunun iletilmesi, izin bitiş tarihinin doğru belirlenmesi açısından önemlidir.
Doğum izni boyunca maaş ödenir mi?
Analık izni süresince işveren kanun gereği ücret ödemekle yükümlü değildir. Bu dönemde şartları taşıyan sigortalıya SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği verilir. Ödenek için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir. Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle işçi lehine ek ödemeler kararlaştırılmışsa bunlar da ayrıca uygulanır.
Doğum izninden sonra ücretsiz izin kullanılabilir mi?
Evet. Analık izninin bitiminden sonra işçiye, talep etmesi halinde altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu sürede iş sözleşmesi askıda kalır ve yıllık izin hesabında dikkate alınmaz. Bunun yanında belirli şartlarla yarım çalışma ödeneği ve kısmi süreli çalışma talep etme imkânı da bulunur. Hangi seçeneğin uygun olduğu, işçinin prim durumu ve işe dönüş planına göre değerlendirilmelidir.
Doğum izni yıllık izinden düşülür mü?
Hayır. İş Kanunu’na göre kadın işçinin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı süreler, yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır. Bu nedenle işveren analık izni sürelerini yıllık izinden mahsup edemez. Doğum izni sonrası kullanılan altı aylık ücretsiz izin ise bu kapsamda değildir; o süre yıllık izne hak kazanma bakımından dikkate alınmaz.
Doğum izni sırasında işten çıkarılırsam ne yapabilirim?
Gebelik, doğum ve aile yükümlülükleri fesih için geçerli neden sayılmaz. Bu nedenle analık izni sırasında veya dönüşte yapılan fesihler işe iade, kötüniyet veya ayrımcılık tazminatı taleplerine konu olabilir. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Süre kısa olduğundan fesih bildirimi ve kayıtların vakit kaybetmeden incelenmesi önerilir.