İş sözleşmenizde yazan brüt ücretin ne kadarının hesabınıza yatacağını bilmek, bütçe planlaması kadar işçilik alacaklarının hesaplanması açısından da önemlidir. Aşağıdaki araç, 2026 yılı gelir vergisi dilimlerini, damga vergisi oranını ve asgari ücret istisnasını dikkate alarak brüt ücretinizden yapılan kesintileri ve aylık net maaşınızı hesaplar. Kümülatif vergi matrahı nedeniyle net ücret yıl içinde değişebilir.
Brütten nete maaş hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Araç, brüt ücretten yapılan yasal kesintileri tek tek hesaplar ve hesabınıza yatacak net tutarı gösterir. Gelir vergisinin yıl içinde biriken matraha göre hesaplanması nedeniyle aynı brüt ücretin net karşılığı aydan aya değişebilir; araç bu değişimi de dikkate alır. Alanları şu sırayla doldurmanız önerilir:
- Brüt ücret: İş sözleşmenizde veya bordronuzda yazan aylık brüt ücreti girin. Prim, ikramiye veya fazla mesai gibi o aya özgü ödemeler varsa bunları da brüt tutara ekleyebilirsiniz.
- Hesaplanacak ay: Hangi ayın net ücretini görmek istediğinizi seçin. Yıl başından bu yana aynı işverende çalışıyorsanız araç önceki ayların matrahını otomatik olarak biriktirir.
- Kümülatif vergi matrahı (isteğe bağlı): Yıl içinde işveren değiştirdiyseniz veya ücretiniz aydan aya farklıysa, bordronuzdaki “kümülatif vergi matrahı” tutarını girin.
- Sonuçları inceleyin: SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi, damga vergisi, asgari ücret istisnası ve net ücret ayrı satırlarda gösterilir. Bunları bordronuzdaki satırlarla karşılaştırabilirsiniz.
Hesaplama için en önemli belge ücret hesap pusulası, yani bordrodur. Bordroda brüt ücret, kesintiler, kümülatif vergi matrahı ve net ödenen tutar yer alır. SGK hizmet dökümündeki prime esas kazanç tutarları da bordrodaki brüt ücretin doğru bildirilip bildirilmediğini kontrol etmek için kullanılabilir.
Brüt ve net ücret: kavramlar ve hukuki dayanak
Brüt ücret, işçi için kararlaştırılan ve yasal kesintiler yapılmadan önceki toplam ücrettir. Net ücret ise sigorta primi işçi payı, işsizlik sigortası primi işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi düşüldükten sonra işçiye ödenen tutardır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesi ücreti tanımlar ve ücretin kural olarak en geç ayda bir ödenmesini öngörür; 37. maddesi ise işverene, ödeme sırasında ücret hesabını gösteren bir pusula verme yükümlülüğü getirir.
Kesintilerin dayanağı farklı kanunlardadır. Sigorta ve işsizlik primleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na, gelir vergisi 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na, damga vergisi ise 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na dayanır. Asgari ücrete isabet eden kısmın gelir ve damga vergisinden istisna edilmesi de bu kanunlarda düzenlenmiştir.
Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai ve yıllık izin ücreti gibi işçilik alacakları kural olarak brüt ücret üzerinden hesaplanır. Bu nedenle brüt ücretin doğru bilinmesi, yalnızca bütçe planlaması açısından değil, ileride doğabilecek alacak hesapları bakımından da önem taşır.
Brütten nete maaş nasıl hesaplanır? 2026 parametreleri
- SGK primi işçi payı: Brüt ücret × %14
- İşsizlik sigortası primi işçi payı: Brüt ücret × %1
- Gelir vergisi matrahı: Brüt ücret − SGK primi − işsizlik primi
- Gelir vergisi: Matrah, yıl başından itibaren biriken kümülatif matraha göre %15, %20, %27, %35 ve %40 oranlı dilimlerle vergilendirilir.
- Damga vergisi: Brüt ücret × binde 7,59
- Asgari ücret istisnası: Asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga vergisi, hesaplanan vergilerden düşülür.
- Net ücret: Brüt ücret − SGK primi − işsizlik primi − ödenecek gelir vergisi − ödenecek damga vergisi
2026 yılında ücret gelirleri için dilim eşikleri 190.000 TL, 400.000 TL, 1.500.000 TL ve 5.300.000 TL’dir. Kümülatif matrah 190.000 TL’ye kadar %15, 400.000 TL’ye kadar %20, 1.500.000 TL’ye kadar %27, 5.300.000 TL’ye kadar %35, bu tutarın üzerinde ise %40 oranıyla vergilendirilir. Brüt asgari ücret 33.030 TL, net asgari ücret 28.075,50 TL’dir.
Asgari ücret istisnası her ay, asgari ücretin o aya kadarki kümülatif matrahı üzerinden hesaplanır. Asgari ücretin aylık vergi matrahı 28.075,50 TL olduğundan istisna tutarı yılın ilk altı ayında 4.211,33 TL’dir; asgari ücretin kümülatif matrahı Temmuz ayında 190.000 TL’yi aştığı için istisna tutarı da yükselir. Damga vergisi istisnası ise her ay 33.030 × binde 7,59 = 250,70 TL’dir. Brüt ücret, prime esas kazancın üst sınırını aşıyorsa primler üst sınır üzerinden hesaplanır; güncel üst sınır araçta otomatik uygulanır.
Örnek brütten nete hesaplamalar
Senaryo 1: Asgari ücret
Brüt 33.030,00 TL asgari ücretten %14 SGK primi (4.624,20 TL) ve %1 işsizlik primi (330,30 TL) düşüldüğünde 28.075,50 TL kalır. Asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisna kapsamında olduğundan ayrıca vergi kesilmez; net asgari ücret 28.075,50 TL’dir.
Senaryo 2: Ocak ayında 50.000 TL brüt ücret
Brüt 50.000,00 TL ücretten SGK primi 7.000,00 TL, işsizlik primi 500,00 TL düşülür ve vergi matrahı 42.500,00 TL olur. %15 dilimle hesaplanan 6.375,00 TL gelir vergisinden 4.211,33 TL istisna düşülünce 2.163,67 TL; 379,50 TL damga vergisinden 250,70 TL istisna düşülünce 128,80 TL kalır. Net ücret 50.000,00 − 7.000,00 − 500,00 − 2.163,67 − 128,80 = 40.207,53 TL olur.
Senaryo 3: Yıl boyunca 80.000 TL brüt ücret
Her ay brüt 80.000,00 TL ücret alan bir çalışanın aylık vergi matrahı 68.000,00 TL’dir. Kümülatif matrah yükseldikçe vergi dilimi değişir ve net ücret aşağıdaki gibi seyreder. Rakamlar yalnızca örnek amaçlıdır; kuruş farkları yuvarlamadan kaynaklanabilir.
| Ay | Ay başı kümülatif matrah | Ödenecek gelir vergisi | Ödenecek damga vergisi | Net ücret |
|---|---|---|---|---|
| Ocak-Şubat | 0 / 68.000,00 TL | 5.988,67 TL | 356,50 TL | 61.654,83 TL |
| Mart | 136.000,00 TL | 6.688,67 TL | 356,50 TL | 60.954,83 TL |
| Nisan-Mayıs | 204.000,00 / 272.000,00 TL | 9.388,67 TL | 356,50 TL | 58.254,83 TL |
| Haziran | 340.000,00 TL | 9.948,67 TL | 356,50 TL | 57.694,83 TL |
| Temmuz | 408.000,00 TL | 13.822,25 TL | 356,50 TL | 53.821,25 TL |
| Ağustos-Aralık | 476.000,00 TL ve üzeri | 12.744,90 TL | 356,50 TL | 54.898,60 TL |
Mart ayında kümülatif matrah 190.000 TL eşiğini aştığı için ayın matrahının bir kısmı %20 ile vergilendirilir. Haziran ayında 400.000 TL eşiği aşılır ve Temmuz ayından itibaren matrahın tamamı %27 dilimine girer. Ağustos ayında net ücretin Temmuz’a göre artmasının sebebi, asgari ücret istisnasının da %20 dilimi üzerinden hesaplanmaya başlamasıdır.
Prim, ikramiye ve fazla mesai ödemeleri net ücreti nasıl etkiler?
O aya özgü prim, ikramiye veya fazla mesai ücreti brüt ücrete eklendiğinde, ek ödeme de aynı kesintilere tabi olur. Bu ödemeler kümülatif vergi matrahını hızla yükselttiğinden, sonraki aylarda üst dilime daha erken geçilmesine yol açabilir. Örneğin yılın ilk aylarında yüksek bir ikramiye alan çalışanın net ücreti, aynı brüt ücretle çalışan bir başkasına göre yılın ikinci yarısında daha düşük olabilir. Fazla mesai ücretinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını fazla mesai ücreti hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.
Bordro kontrolünde dikkat edilecek noktalar
- İş sözleşmesinde ücretin brüt mü net mi kararlaştırıldığı açıkça yazılmalıdır. Net ücret kararlaştırılmışsa, vergi dilimi değiştiğinde aynı net tutarın korunması için brüt ücretin artırılması gerekir.
- Bordrodaki net tutar ile banka hesabına yatan tutarın uyuşmaması, ücretin bir kısmının kayıt dışı ödendiğine veya eksik ödendiğine işaret edebilir.
- SGK hizmet dökümündeki prime esas kazanç, bordrodaki brüt ücretten düşükse işçinin ileride alacağı tazminat ve emekli aylığı olumsuz etkilenebilir.
- Prim, ikramiye ve yol-yemek gibi ödemelerin bordroya nasıl yansıtıldığı ve vergiye tabi olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- Yıl içinde işveren değişikliğinde kümülatif matrah yeni işverene doğru aktarılmazsa vergi kesintisi hatalı yapılabilir.
- Engellilik indirimi gibi kişiye özel indirimler net ücreti değiştirebilir; bu durumlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Brüt ücret mi, net ücret mi kararlaştırılmalı?
İş sözleşmesinde yalnızca net ücret yazılması uygulamada sık görülür. Bu durumda işveren, vergi dilimi değişse bile işçiye aynı net tutarı ödemeyi taahhüt etmiş sayılabilir ve brüt ücret her ay değişir. Yalnızca brüt ücret kararlaştırılmışsa, kümülatif matrahın yükselmesinden doğan net ücret düşüşü işçiye yansır. Hangi yöntemin seçildiği, ileride kıdem tazminatı ve diğer alacakların hangi brüt tutar üzerinden hesaplanacağını da etkiler. Bu nedenle sözleşmede hem brüt hem de net tutarın ve hangisinin esas alınacağının açıkça yazılması önerilir.
Ücret alacaklarında süreler ve usul
Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir sebep dışında ödenmeyen işçi, İş Kanunu’na göre iş görmekten kaçınabilir. Ücretin kararlaştırılan şekilde ödenmemesi, işçiye haklı nedenle fesih imkânı da verebilir. Ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir; zamanaşımı her ayın ücreti için ödeme gününden itibaren ayrı işler.
Ücret ve diğer işçilik alacakları için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Eksik ödenen ücretin tutarını belirlemek için işçi ücret alacağı hesaplama aracını, iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde olası tazminatı görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. İstenen bir net ücrete karşılık gelen brüt tutarı ise netten brüte maaş hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Ocak ayındaki net ücreti yılın tamamı için geçerli sanmak; kümülatif matrah nedeniyle net ücret yıl içinde azalabilir.
- Asgari ücret istisnasını her ay sabit kabul etmek; istisna tutarı da yıl içinde değişebilir.
- Kıdem tazminatı veya fazla mesai hesabında net ücreti esas almak; bu alacaklar kural olarak brüt ücret üzerinden hesaplanır.
- Damga vergisini net ücret üzerinden hesaplamak; damga vergisi brüt ücret üzerinden alınır.
- Bordrodaki kümülatif matrahı kontrol etmeden işveren değişikliği sonrasındaki vergi kesintisini doğru kabul etmek.
Eryaman, Etimesgut ve Ankara’daki çalışanlar için
Eryaman, Etimesgut, Sincan ve Ankara’nın diğer bölgelerindeki işyerlerinde çalışanlar, bordrolarındaki kesintileri bu araçla kontrol ederek ücretin eksik ödenip ödenmediği konusunda ön değerlendirme yapabilir. Eryaman’da yaşayan ancak farklı ilçelerde çalışan kişiler için de hesaplama yöntemi aynıdır; işyerinin bulunduğu yer, kesinti oranlarını değiştirmez.
Ücretin eksik ödendiği veya bordroya düşük yansıtıldığı durumlarda arabuluculuk başvurusu ve sonrasında açılacak iş davaları bakımından Eryaman ve Etimesgut, Ankara Batı Adliyesi yargı çevresinde yer alır; yetkili yer, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yere göre de belirlenebilir. Başvuru öncesinde bordrolar, banka hesap dökümleri, iş sözleşmesi ve SGK hizmet dökümünün bir arada tutulması önerilir. Çalışma hayatına ilişkin genel bilgi için iş hukuku sayfasını, Eryaman’daki büro bilgileri için iletişim sayfasını inceleyebilirsiniz.
Bu sayfadaki hesaplama aracı ve açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuçlar girilen verilere ve varsayımlara dayanır. Somut olayın özelliklerine, belgelere ve güncel mevzuata göre gerçek tutar ve uygulanacak usul farklılık gösterebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
2026 net asgari ücret ne kadar?
2026 yılında brüt asgari ücret 33.030,00 TL, net asgari ücret ise 28.075,50 TL’dir. Net tutar, brüt ücretten %14 SGK primi işçi payı (4.624,20 TL) ve %1 işsizlik sigortası primi işçi payı (330,30 TL) düşülerek bulunur. Asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga vergisi istisna kapsamında olduğundan ayrıca vergi kesintisi yapılmaz.
Net maaş neden yıl içinde düşer?
Gelir vergisi, yıl başından itibaren biriken kümülatif matraha göre hesaplanır. Kümülatif matrah 190.000 TL, 400.000 TL gibi dilim eşiklerini aştıkça aynı brüt ücrete daha yüksek vergi oranı uygulanır ve net ücret azalır. Örneğin her ay brüt 80.000,00 TL alan bir çalışanın net ücreti Ocak ayında 61.654,83 TL iken Temmuz ayında 53.821,25 TL’ye düşer.
Asgari ücret istisnası maaşı nasıl etkiler?
Asgari ücret istisnası, her çalışanın ücretinin asgari ücrete isabet eden kısmı için gelir vergisi ve damga vergisi alınmamasını sağlar. Hesaplanan vergilerden, asgari ücret için hesaplanacak vergi tutarı düşülür. 2026 yılının ilk altı ayında gelir vergisi istisnası aylık 4.211,33 TL, damga vergisi istisnası 250,70 TL’dir. Gelir vergisi istisnası yılın ikinci yarısında yükselir.
Kıdem tazminatı brüt mü net ücret üzerinden hesaplanır?
Kıdem tazminatı, işçinin son brüt ücreti esas alınarak hesaplanır; ücrete ek olarak sürekli ve düzenli ödenen bazı menfaatler de hesaba katılabilir. Hesaplanan tazminattan gelir vergisi ve sigorta primi kesilmez; yalnızca damga vergisi kesilir. Ayrıca kıdem tazminatına esas ücret, yasal tavanla sınırlıdır. Tavan 01.01.2026 itibarıyla 64.948,77 TL, 01.07.2026 itibarıyla 73.729,87 TL’dir.
Bordrodaki net maaş ile hesabıma yatan tutar farklıysa ne yapmalıyım?
Önce farkın sebebini belirlemek gerekir: avans kesintisi, icra kesintisi, sendika aidatı veya bireysel emeklilik kesintisi gibi yasal ya da onaylı kesintiler fark yaratabilir. Bu tür bir açıklama yoksa ve hesaba yatan tutar bordrodan düşükse ücretin eksik ödenmesi söz konusu olabilir. Bordrolar ve banka dökümleri saklanmalı, alacak için arabuluculuk yolu değerlendirilmelidir.
Brüt ücret SGK tavanını aşarsa ne olur?
Brüt ücret, prime esas kazancın üst sınırını aşarsa SGK ve işsizlik sigortası primleri brüt ücretin tamamı üzerinden değil, üst sınır üzerinden hesaplanır. Bu durumda prim kesintisi sabitlenir, vergi matrahı ise buna göre yükselir. Üst sınır asgari ücrete bağlı olarak belirlenir ve araçta güncel değeriyle otomatik uygulanır. Yüksek ücretlerde bu fark net ücreti belirgin şekilde etkiler.
Ücret alacağı için ne kadar süre içinde başvurulmalıdır?
Ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir ve süre her ayın ücreti için ayrı işler. Örneğin ödenmeyen bir ayın ücreti için zamanaşımı, o ayın ödeme gününden itibaren başlar. Ücret alacağına ilişkin dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı işlemez; bu nedenle başvuru tarihinin ve son tutanağın tarihinin belgelenmesi önemlidir.