İş sözleşmesi sona erdiğinde işçinin talep edebileceği alacaklar genellikle tek bir kalemden ibaret değildir. Bu araç; kıdem ve ihbar tazminatını, kullanılmayan yıllık izin ücretini, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacaklarını aynı ekranda hesaplayarak her kalemin brüt tutarını, kesintilerini ve toplam alacağı bir arada görmenizi sağlar.
İşçilik alacakları hesaplama aracı nasıl kullanılır?
İş sözleşmesi sona erdiğinde işçinin talep edebileceği alacaklar genellikle tek bir kalemden ibaret değildir. Araç; kıdem ve ihbar tazminatını, kullanılmayan yıllık izin ücretini, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacaklarını aynı ekranda hesaplar ve her kalemin brüt tutarını, kesintilerini ve toplam alacağı bir arada gösterir. Alanları şu sırayla doldurabilirsiniz:
- İşe giriş ve çıkış tarihleri: SGK hizmet dökümünden ve işten ayrılış bildirgesinden alın. Çıkış kodu, fesih türünü göstermesi bakımından ayrıca önemlidir.
- Fesih şekli: İşveren feshi, işçinin haklı nedenle feshi, istifa, emeklilik veya askerlik gibi seçeneklerden size uygun olanı işaretleyin. Bu seçim, kıdem ve ihbar tazminatının hesaba katılıp katılmayacağını belirler.
- Çıplak ve giydirilmiş brüt ücret: Son bordrodaki brüt ücreti çıplak ücret olarak, buna düzenli yemek, yol ve ikramiye gibi yan hakların eklenmiş halini giydirilmiş ücret olarak girin.
- Kullanılan yıllık izin günleri: İzin defteri veya imzalı izin formlarından toplam kullanılan gün sayısını bulun.
- Fazla mesai ve tatil çalışmaları: Haftalık ortalama fazla çalışma saatini, çalışılan hafta tatili ve ulusal bayram ile genel tatil gün sayılarını girin. Bu bilgiler puantaj kayıtları, vardiya çizelgeleri ve yazışmalardan elde edilebilir.
- Sonuç: Araç her kalemi kendi kuralına göre ayrı hesaplar, uygun kesintileri uygular ve toplam brüt ile net alacağı gösterir.
İşçilik alacakları nelerdir? Hukuki dayanaklar
İşçilik alacakları, iş ilişkisi süresince veya sona ermesiyle doğan ve işverenden talep edilebilen parasal haklardır. Bazıları yalnızca sözleşmenin belirli şekilde sona ermesiyle doğarken, bazıları çalışma süresince birikir:
| Alacak kalemi | Dayanak | Hesaplamaya esas ücret | Kesintiler |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 1475 sayılı Kanun m. 14 | Giydirilmiş brüt (tavanla sınırlı) | Yalnızca damga vergisi |
| İhbar tazminatı | 4857 sayılı Kanun m. 17 | Giydirilmiş brüt | Gelir vergisi, damga vergisi |
| Yıllık izin ücreti | 4857 sayılı Kanun m. 59 | Son brüt ücret | SGK primleri, gelir vergisi, damga vergisi |
| Fazla mesai ücreti | 4857 sayılı Kanun m. 41 | Çıplak brüt ücret | SGK primleri, gelir vergisi, damga vergisi |
| Ulusal bayram ve genel tatil ücreti | 4857 sayılı Kanun m. 47 | Çıplak brüt ücret | SGK primleri, gelir vergisi, damga vergisi |
| Hafta tatili ücreti | 4857 sayılı Kanun m. 46 | Çıplak brüt ücret | SGK primleri, gelir vergisi, damga vergisi |
| Ödenmemiş ücret, prim, ikramiye | Sözleşme ve 4857 sayılı Kanun | Sözleşmedeki ücret | SGK primleri, gelir vergisi, damga vergisi |
Kalem kalem hesaplama yöntemi ve 2026 parametreleri
- Kıdem tazminatı: Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret; artan süreler için oranlama yapılır. Bir yıllık tutar, 01.01.2026’dan itibaren 64.948,77 TL, 01.07.2026’dan itibaren 73.729,87 TL tavanı aşamaz. Kesinti yalnızca binde 7,59 damga vergisidir.
- İhbar tazminatı: Kıdeme göre 14, 28, 42 veya 56 günlük giydirilmiş ücret. Tavan uygulanmaz.
- Yıllık izin ücreti: Kullanılmayan izin günü × (son brüt ücret / 30). Hak edilen izin; bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) kıdemde yılda 14 gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az kıdemde 20 gün, on beş yıl ve fazla kıdemde 26 gündür.
- Fazla mesai: (Aylık brüt ücret / 225) × 1,5 × fazla çalışılan saat.
- Ulusal bayram ve genel tatil: Tatil gününde çalışan işçiye, o gün için ayrıca bir günlük ücret ödenir.
- Kesintiler: SGK işçi payı yüzde 14, işsizlik sigortası işçi payı yüzde 1; gelir vergisi 2026 ücret tarifesine göre yüzde 15, 20, 27, 35 ve 40 (190.000, 400.000, 1.500.000 ve 5.300.000 TL eşikleri); damga vergisi binde 7,59.
Her kalemin ayrıntısını görmek isterseniz kıdem tazminatı hesaplama, ihbar tazminatı hesaplama ve yıllık izin ücreti hesaplama araçlarını ayrı ayrı kullanabilirsiniz.
Örnek işçilik alacakları hesaplaması
Aşağıdaki örnek tamamen varsayımsaldır. 4 yıl 3 aydır aynı işyerinde çalışan, Nisan 2026’da işveren tarafından haklı neden olmadan ve bildirim süresi verilmeden işten çıkarılan bir işçi düşünelim. Çıplak brüt ücreti 35.000,00 TL, düzenli yan haklarla giydirilmiş brüt ücreti 40.000,00 TL’dir. İşçi hak ettiği 56 gün izinden 29 gününü kullanmış, son dönemde ödenmemiş 90 saat fazla mesai yapmış ve 3 genel tatil gününde ücreti ödenmeden çalışmıştır.
| Alacak kalemi | Hesaplama | Brüt tutar |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 40.000,00 × 4 + 40.000,00 × 3/12 | 170.000,00 TL |
| İhbar tazminatı | 40.000,00 / 30 × 56 gün | 74.666,67 TL |
| Yıllık izin ücreti | 35.000,00 / 30 × 27 gün | 31.500,00 TL |
| Fazla mesai ücreti | 35.000,00 / 225 × 1,5 × 90 saat | 21.000,00 TL |
| Genel tatil ücreti | 35.000,00 / 30 × 3 gün | 3.500,00 TL |
| Toplam | 300.666,67 TL |
Bu örnekte kıdem tazminatından yalnızca 1.290,30 TL damga vergisi kesilir ve net kıdem tazminatı 168.709,70 TL olur. Diğer kalemlerden gelir vergisi ve damga vergisi, ücret niteliğindeki kalemlerden ayrıca SGK primleri kesildiği için toplam net alacak, brüt toplamdan belirgin biçimde düşük çıkar. Gelir vergisi dilimi işçinin yıl içindeki kümülatif matrahına bağlı olduğundan kesin net tutar araçta hesaplanır.
Aynı örnekte istifa halinde ne değişir?
İşçi aynı koşullarda haklı bir nedene dayanmadan istifa etseydi, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı kalemleri hesaptan çıkardı. Yıllık izin, fazla mesai ve genel tatil alacakları ise fesih şeklinden bağımsız olarak talep edilebilir; bu durumda örnekteki brüt alacak 56.000,00 TL’ye düşerdi. Bu karşılaştırma, fesih nedeninin toplam alacak üzerindeki belirleyici etkisini gösterir.
Hafta tatili ve genel tatil alacakları
Haftada altı gün çalışan işçi, kural olarak yedinci gün kesintisiz en az yirmi dört saatlik hafta tatili hakkına sahiptir. Bu günde çalıştırılan işçiye, Yargıtay uygulamasında o gün için zamlı ücret ödenmesi gerektiği kabul edilmektedir. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde ise çalışmayan işçi o günün ücretini çalışmadan alır; çalışan işçiye ayrıca bir günlük ücret ödenir. 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 29 Ekim ve dini bayram günleri ile 28 Ekim ve bayram arifelerinin öğleden sonraları bu kapsamdadır. Yarım günlük tatillerde ücret de yarım gün üzerinden hesaplanır. Hangi tatillerde çalışıldığının tek tek belirlenmesi için ulusal bayram ve genel tatil ücreti hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Bu alacaklarda da ispat yükü kural olarak işçidedir ve aynı günün hem fazla mesai hem tatil ücreti olarak iki kez hesaplanmaması gerekir.
Hak kazanma şartları ve istisnalar
- Kıdem tazminatı için en az bir yıllık hizmet ve kanunda sayılan fesih hallerinden birinin varlığı gerekir.
- İhbar tazminatı yalnızca belirsiz süreli sözleşmelerde ve bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihlerde doğar; haklı nedenle derhal fesihte istenemez.
- Yıllık izne hak kazanmak için deneme süresi dahil en az bir yıl çalışmış olmak gerekir. Kullanılmayan izin ücreti, sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin ödenir.
- Fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları fiilen çalışılmış olmasına bağlıdır ve ispatı gerekir.
- İşe iade koşulları varsa, işçi tazminat taleplerinin yanında işe iade yolunu da değerlendirebilir. Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçi bu güvenceden yararlanır.
Süreler, zamanaşımı ve zorunlu arabuluculuk
- Kıdem, ihbar, yıllık izin ve ücret niteliğindeki alacaklarda zamanaşımı süresi beş yıldır. Yıllık izin ücreti için süre, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren başlar.
- Bu alacaklar için dava açmadan önce 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuk süreci kural olarak üç hafta içinde sonuçlanır ve zorunlu hallerde en fazla bir hafta uzatılabilir.
- İşe iade talebinde süre çok daha kısadır: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması, anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekir.
- Alacak miktarı başlangıçta tam olarak belirlenemiyorsa belirsiz alacak davası açılabilir. Bu durumda dava değeri bilirkişi raporundan sonra artırılır ve artırılan kısım için harç tamamlanır.
Sık yapılan hatalar ve dikkat edilecek noktalar
- Tüm kalemleri aynı ücretle hesaplamak: Kıdem ve ihbar giydirilmiş ücretle, fazla mesai ve tatil alacakları çıplak ücretle hesaplanır.
- Kıdem tavanını unutmak: Yüksek ücretlerde tavan uygulanmazsa kıdem tazminatı olduğundan yüksek görünür.
- İbranameyi incelemeden kabul etmek: İbraname, kanundaki geçerlilik şartlarını taşımıyorsa sonuç doğurmayabilir; içeriği ve ödeme kayıtları birlikte incelenmelidir.
- Yapılmış ödemeleri mahsup etmemek: Bordroda görünen fazla mesai veya izin ödemeleri hesaptan düşülmelidir.
- Faizi ayrı değerlendirmemek: Kalemlere göre faiz türü ve başlangıç tarihi değişebilir; kıdem tazminatında mevduata uygulanan en yüksek faiz, diğer kalemlerde çoğunlukla yasal faiz gündeme gelir.
Eryaman ve Ankara’da işçilik alacağı süreci
Eryaman, Etimesgut, Sincan ve Elvankent’te çalışan işçiler için süreç çoğunlukla arabuluculuk bürosuna yapılan başvuruyla başlar. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanırsa son tutanak ilam niteliğinde belge sayılır ve ödenmezse icraya konulabilir; anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılabilir. Eryaman ve Etimesgut bölgesi Ankara Batı Adliyesi’nin yargı çevresindedir; ancak yetkili mahkeme, işin yapıldığı yere ve davalının yerleşim yerine göre belirlenir.
Eryaman’da yaşayan bir işçinin başvuru öncesinde iş sözleşmesini, son bir yılın bordrolarını, maaşın yattığı hesabın dökümünü, SGK hizmet dökümünü, işten ayrılış bildirgesini, fesih yazısını, izin formlarını ve çalışma saatlerini gösteren kayıtları hazırlaması, hem hesaplamanın doğruluğu hem de arabuluculuk görüşmesine hazırlık açısından yararlıdır. Hesaplama sonuçlarını görüşmede bir başlangıç noktası olarak kullanabilirsiniz. Arabuluculuk aşamasında kalem kalem hazırlanmış bir döküm, tarafların hangi alacaklarda uzlaşıp hangilerinde ayrıştığını görmeyi kolaylaştırır ve görüşmenin daha verimli ilerlemesine katkı sağlar. Genel bilgi için iş hukuku ve işçi alacakları sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sonuçların değerlendirilmesi
Bu araçla yapılan hesaplama ve sayfadaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş yerine geçmez. Fesih nedeni, ücretin unsurları, ispat durumu ve yapılmış ödemeler her somut olayda farklı olabileceğinden gerçek alacak araçtaki sonuçtan farklı çıkabilir. Sorularınız için iletişim sayfası üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İşten çıkarılan işçi hangi alacakları talep edebilir?
Haklı neden olmadan işten çıkarılan ve en az bir yıl çalışmış işçi kural olarak kıdem tazminatı, bildirim süresi verilmemişse ihbar tazminatı, kullanılmamış yıllık izin ücreti ile varsa ödenmemiş ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacaklarını talep edebilir. Şartları varsa işe iade talebi de gündeme gelebilir; bu talep için süreler çok daha kısadır.
İşçilik alacaklarında zamanaşımı ne kadar?
Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ve diğer ücret niteliğindeki alacaklarda zamanaşımı süresi beş yıldır. Yıllık izin ücreti bakımından süre iş sözleşmesinin sona ermesiyle başlar; fazla mesai gibi dönemsel alacaklarda ise her dönem için ayrı işler. Zorunlu arabuluculuk sürecinde zamanaşımı işlemez; ancak sürelerin erken dönemde takip edilmesi önemlidir.
Arabuluculuğa gitmeden işçilik alacağı davası açılabilir mi?
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, yıllık izin ve fazla mesai gibi alacaklar ile işe iade talepleri için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat talepleri ise bu zorunluluğun kapsamı dışındadır. Başvuru, kural olarak karşı tarafın veya işin yapıldığı yerin arabuluculuk bürosuna yapılır.
Hesaplanan tutarlar brüt mü net mi?
Araç her kalem için önce brüt tutarı hesaplar, ardından ilgili kesintileri uygulayarak net tutarı gösterir. Kıdem tazminatından yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilirken, ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi, yıllık izin ücreti ve fazla mesai gibi ücret niteliğindeki kalemlerden ayrıca SGK primleri de kesilir. Bu nedenle kalemler arasında brüt ile net arasındaki fark farklılık gösterir.
İstifa eden işçi hangi alacakları alabilir?
Haklı bir nedene dayanmadan istifa eden işçi kural olarak kıdem ve ihbar tazminatı alamaz. Ancak kullanılmayan yıllık izin ücreti, ödenmemiş ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları fesih şeklinden bağımsız olduğu için talep edilebilir. Ücretin ödenmemesi veya sigorta priminin eksik yatırılması gibi haklı nedenlerle yapılan fesihlerde ise kıdem tazminatı hakkı da doğabilir.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır?
Kullanılmayan izin günleri, işçinin sözleşmenin sona erdiği tarihteki son brüt ücretinin günlük karşılığıyla çarpılır. Günlük ücret, aylık brüt ücretin 30’a bölünmesiyle bulunur. Örneğin aylık brüt ücreti 35.000,00 TL olan ve 27 gün izni kalan işçi için brüt izin ücreti 31.500,00 TL olur. Bu tutardan SGK primleri, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
İbraname imzaladım, yine de alacak talep edebilir miyim?
İbranamenin geçerli olabilmesi için yazılı olması, sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçtikten sonra düzenlenmesi, alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin tam olarak banka aracılığıyla yapılması gibi şartlar aranır. Bu şartları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür. İmzalanmış belgenin içeriği ve ödeme kayıtları birlikte değerlendirilmelidir; ödeme yapılmış kısım ise mahsup edilir.