Belirsiz süreli iş sözleşmesi, kanundaki bildirim süresine uyulmadan feshedildiyse karşı tarafın ihbar tazminatı talep etme hakkı doğabilir. Bu araçla işe giriş ve çıkış tarihinizi ve giydirilmiş brüt ücretinizi girerek uygulanacak bildirim süresini, brüt ihbar tazminatını ve gelir vergisi ile damga vergisi düşüldükten sonra kalan yaklaşık net tutarı görebilirsiniz.
İhbar tazminatı hesaplama aracı nasıl kullanılır?
İhbar tazminatı aracı; kıdeminize göre uygulanacak bildirim süresini belirler, bu sürenin ücretini brüt olarak hesaplar ve vergi kesintilerinden sonra kalan yaklaşık net tutarı gösterir. Alanları doldururken şu sırayı izleyebilirsiniz:
- İşe giriş tarihi: İş sözleşmenizden veya e-Devlet’ten alınan SGK hizmet dökümünden ilgili işyerine giriş tarihinizi alın.
- Fesih tarihi: Fesih bildiriminin karşı tarafa ulaştığı tarihi yazın. Bildirim yazılı yapılmışsa tebliğ tarihi, e-posta veya mesajla yapılmışsa ulaştığı gün esas alınır. İşten ayrılış bildirgesindeki tarihle karşılaştırmanız yararlıdır.
- Aylık giydirilmiş brüt ücret: Son bordrodaki brüt ücrete düzenli ödenen yemek, yol, ikramiye gibi yan hakların aylık karşılığını ekleyin. Yalnızca net ücretinizi biliyorsanız netten brüte maaş hesaplama aracı ile brüt ücrete ulaşabilirsiniz.
- Kullanılan bildirim süresi: Fesih öncesinde size bildirim süresinin bir kısmı tanınmış ve bu sürede çalışmışsanız, eksik kalan gün sayısını belirtin. Araç yalnızca eksik kısım için tazminat hesaplar.
- Yıl içi vergi matrahı: Biliyorsanız bordronuzdaki kümülatif gelir vergisi matrahını girin. Bu değer, ihbar tazminatına hangi gelir vergisi diliminin uygulanacağını belirler.
İhbar tazminatı nedir? Hukuki dayanak
İhbar tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesinde düzenlenir. Belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, durumu karşı tarafa kanunda belirtilen süre kadar önceden bildirmek zorundadır. Bildirim süresine uymadan sözleşmeyi sona erdiren taraf, bu sürenin ücreti tutarında tazminat öder. Dolayısıyla ihbar tazminatı yalnızca işverenin değil, bildirimsiz ayrılan işçinin de karşılaşabileceği bir yükümlülüktür.
Bildirim süresinin amacı, sözleşmesi sona eren tarafa hazırlık zamanı tanımaktır: işçi yeni bir iş arayabilsin, işveren de yerine çalışan bulabilsin. Bu nedenle işçiye bildirim süresi içinde, yeni iş araması için günde en az iki saat iş arama izni verilmesi gerekir. İşçi isterse bu izni toplu olarak kullanabilir. Bildirim süresi yıllık izinle iç içe geçirilemez; yani işveren, bildirim süresini işçinin yıllık izin günleriyle karşılayamaz.
Bildirim süreleri ve hesaplama formülü
Bildirim süreleri, işçinin o işverendeki kıdemine göre kanunda şu şekilde belirlenmiştir:
| Hizmet süresi | Bildirim süresi | Gün karşılığı |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 28 gün |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta | 42 gün |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün |
Bu süreler asgari niteliktedir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, ancak azaltılamaz. Kıdeminize uyan sürenin tam gün sayısını ihbar süresi hesaplama aracı ile ayrıca kontrol edebilirsiniz.
Hesaplama yöntemi şöyledir:
- Günlük giydirilmiş brüt ücret = Aylık giydirilmiş brüt ücret / 30
- Brüt ihbar tazminatı = Günlük giydirilmiş brüt ücret × bildirim süresinin gün sayısı
- Gelir vergisi = Brüt tutar × işçinin kümülatif matrahına göre 2026 ücret tarifesindeki oran
- Damga vergisi = Brüt tutar × binde 7,59
- Net ihbar tazminatı = Brüt tutar − gelir vergisi − damga vergisi
İhbar tazminatından SGK primi kesilmez. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatında tavan da yoktur; ücret ne kadar yüksekse tazminat da o oranda artar. 2026 yılında ücret gelirlerine uygulanan gelir vergisi dilimleri yüzde 15, 20, 27, 35 ve 40 olup dilim eşikleri 190.000, 400.000, 1.500.000 ve 5.300.000 TL’dir. Aynı brüt ihbar tazminatı, yıl içinde daha fazla kazanç elde etmiş bir işçide daha yüksek dilime girebileceği için net tutar kişiden kişiye değişebilir. Asgari ücrete ilişkin vergi istisnalarının uygulanıp uygulanmayacağı ve güncel kuralları araçta otomatik olarak dikkate alınır.
Örnek ihbar tazminatı hesaplamaları
Aşağıdaki tabloda, aylık giydirilmiş brüt ücreti 40.000,00 TL olan bir işçi için dört farklı kıdem durumu gösterilmiştir. Gelir vergisi oranı yalnızca örnek için yüzde 15 olarak varsayılmış, istisnalar dikkate alınmamıştır.
| Kıdem | Gün | Brüt tazminat | Gelir vergisi (%15 varsayım) | Damga vergisi | Net tutar |
|---|---|---|---|---|---|
| 4 ay | 14 | 18.666,67 TL | 2.800,00 TL | 141,68 TL | 15.724,99 TL |
| 1 yıl | 28 | 37.333,33 TL | 5.600,00 TL | 283,36 TL | 31.449,97 TL |
| 2 yıl | 42 | 56.000,00 TL | 8.400,00 TL | 425,04 TL | 47.174,96 TL |
| 5 yıl | 56 | 74.666,67 TL | 11.200,00 TL | 566,72 TL | 62.899,95 TL |
Örnek 1 – işverenin bildirimsiz feshi: İki yıldır çalışan işçinin sözleşmesi bir gün içinde sona erdirilmiştir. Kıdem 1,5 ile 3 yıl arasında olduğundan 42 günlük bildirim süresi uygulanır. Günlük ücret 40.000,00 / 30 = 1.333,33 TL; brüt tazminat 56.000,00 TL olur.
Örnek 2 – kısmen kullanılan bildirim süresi: Beş yıllık kıdemi olan işçiye 56 gün yerine 28 gün önceden bildirim yapılmış ve işçi bu sürede çalışmış olsun. Bu durumda eksik kalan 28 gün için 37.333,33 TL brüt ihbar tazminatı hesaplanır.
Örnek 3 – işçinin bildirimsiz ayrılması: Bir yıldır çalışan işçi haklı bir neden olmaksızın ertesi gün işi bırakırsa, işverenin 28 günlük ücret tutarında, yani bu örnekte 37.333,33 TL ihbar tazminatı talep etme hakkı doğabilir.
İhbar tazminatı hangi durumlarda doğar, hangi durumlarda doğmaz?
İhbar tazminatı yalnızca belirsiz süreli iş sözleşmelerinde gündeme gelir. Belirli süreli sözleşmenin süresinin dolmasıyla kendiliğinden sona ermesi bildirim gerektirmez. Taraflardan birinin İş Kanunu’nun 24. veya 25. maddesinde sayılan haklı nedenlere dayanarak sözleşmeyi derhal feshetmesi halinde de bildirim süresi aranmaz. Örneğin ücreti ödenmeyen işçi haklı nedenle derhal fesih yaparsa işverene ihbar tazminatı ödemez; buna karşılık bu fesih işverene ihbar tazminatı yükümlülüğü de getirmez.
Deneme süresi içinde yapılan fesihlerde de bildirim süresine uyulması gerekmez. Emeklilik nedeniyle ayrılan işçinin ihbar süresine uyup uymaması gerektiği ise uygulamada tartışmalı olabilen bir konudur ve somut olaya göre değerlendirilmelidir.
İşveren dilerse bildirim süresini işçiye çalıştırarak kullandırmak yerine, bu sürenin ücretini peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir. Bu durumda ödenen tutar, hesaplama yöntemi bakımından ihbar tazminatıyla aynıdır. Peşin ödemenin eksik yapılması halinde ise eksik kalan gün sayısı için fark talep edilebilir; bu nedenle bordroda veya ödeme belgesinde ihbar süresine ilişkin ödemenin kaç günü kapsadığının açıkça görülmesi önemlidir.
Bildirim nasıl yapılmalı ve süre ne zaman başlar?
Kanun, fesih bildiriminin belirli bir şekilde yapılmasını her durumda şart koşmasa da ispat bakımından yazılı bildirim büyük önem taşır. İşveren tarafından yapılan fesihlerde fesih sebebinin açık ve kesin biçimde yazılı olarak bildirilmesi ayrıca iş güvencesi hükümleri açısından da gereklidir. Bildirim süresi, bildirimin karşı tarafa ulaştığı günden itibaren işlemeye başlar. Bildirimin hangi tarihte ulaştığı tartışmalıysa noter ihtarnamesi, iadeli taahhütlü posta veya imzalı tebellüğ belgesi gibi kayıtlar belirleyici olur.
Bildirim süresi içinde iş sözleşmesi bütün hak ve borçlarıyla devam eder. İşçi bu sürede ücretini almaya, işveren de işçiyi çalıştırmaya devam eder. Süre dolduğunda sözleşme kendiliğinden sona erer ve işten ayrılış bildirgesi bu tarihe göre düzenlenir. Bu nedenle kıdem tazminatı ve yıllık izin hesabında esas alınacak çıkış tarihi de bildirim süresinin sonudur; peşin ödeme yapılan hallerde ise uygulamada kıdem süresine bildirim süresinin eklenip eklenmeyeceği ayrıca değerlendirilir.
İş arama izni ve kötüniyet tazminatı
Bildirim süresi içinde iş arama izni verilmez veya eksik kullandırılırsa, kullanılmayan izin süresine ait ücret işçiye ödenir. İş güvencesi kapsamında olmayan bir işçinin sözleşmesinin fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilmesi halinde ise bildirim süresine ait ücretin üç katı tutarında kötüniyet tazminatı gündeme gelebilir. Bu iki kalem, ihbar tazminatından ayrı alacaklardır.
Süreler, zamanaşımı ve arabuluculuk
- İhbar tazminatı alacağında zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren beş yıldır.
- İhbar tazminatı talebiyle dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurmak gerekir; bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir.
- Arabuluculuk süreci kural olarak üç hafta içinde tamamlanır; zorunlu hallerde en fazla bir hafta uzatılabilir.
- Geç ödenen ihbar tazminatına, temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilebilir. Faiz tutarını yasal faiz hesaplama aracı ile görebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar ve dikkat edilecek noktalar
- Çıplak ücretle hesaplamak: İhbar tazminatı giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır; düzenli yan hakların eklenmemesi tutarı düşürür.
- Kıdem tazminatı tavanını uygulamak: Tavan yalnızca kıdem tazminatına özgüdür; ihbar tazminatında uygulanmaz.
- Yıllık izni bildirim süresine saymak: Bildirim süresi içinde yıllık izin kullandırılması kanuna aykırıdır.
- Haftayı yanlış çevirmek: Bildirim süreleri haftayla ifade edilir; 8 hafta 56 gün demektir, iki ay değildir.
- Fesih tarihini yanlış belirlemek: Kıdem süresi bir eşiğin hemen altında veya üstündeyse birkaç günlük fark, uygulanacak bildirim süresini iki hafta değiştirebilir. Örneğin 1,5 yıllık eşiği aşan bir işçi için 4 yerine 6 haftalık süre uygulanır.
- Belgeleri saklamamak: Fesih yazısı, bordrolar ve banka dökümleri olmadan giydirilmiş ücretin ve bildirim tarihinin ispatı güçleşir.
- Kıdem tazminatını ayrıca değerlendirmemek: Fesih koşulları uygunsa kıdem tazminatı da talep edilebilir. İki tazminat birbirinin yerine geçmez.
Eryaman ve Etimesgut’ta ihbar tazminatı süreci
Eryaman ve Etimesgut’taki işyerlerinde yaşanan fesih uyuşmazlıklarında ilk adım zorunlu arabuluculuk başvurusudur. Başvuru, kural olarak karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Uzlaşma olmazsa dava, yetkili iş mahkemesinde açılabilir; Eryaman bölgesi Ankara Batı Adliyesi’nin yargı çevresinde yer alır. Eryaman, Elvankent veya Sincan’da çalışan bir işçinin fesih bildirimini, işten çıkış kodunu, son bordrolarını ve SGK hizmet dökümünü bir arada tutması, bildirim süresinin ve tutarın doğru belirlenmesini kolaylaştırır.
İşçi tarafından bildirimsiz ayrılma hallerinde işverenin ihbar tazminatını işçinin son ücretinden kesmek istemesi de sık görülen bir durumdur. Bu kesintinin hukuka uygun olup olmadığı, ayrılmanın haklı bir nedene dayanıp dayanmadığına göre değişir. Etimesgut ve çevresindeki küçük ölçekli işyerlerinde fesih çoğu zaman sözlü yapıldığından, tanık ve mesaj kayıtları da bildirim tarihinin ispatında işe yarayabilir. Fesih türleri hakkında genel bilgi için iş hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sonuçların değerlendirilmesi
Bu araçla yapılan hesaplama ve sayfadaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş yerine geçmez. Bildirim süresinin başlangıcı, sözleşmedeki özel hükümler ve gelir vergisi matrahı gibi unsurlar her somut olayda farklı olabileceğinden gerçek tutar değişebilir. Sorularınız için iletişim sayfası üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İhbar tazminatı hangi durumlarda ödenir?
Belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden taraf, kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık bildirim süresine uymadan sözleşmeyi sona erdirirse karşı tarafa ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olur. Haklı nedenle derhal fesihlerde, deneme süresi içindeki fesihlerde ve belirli süreli sözleşmenin süresinin dolmasıyla sona ermesinde ise kural olarak ihbar tazminatı doğmaz. Bildirim süresinin bir kısmı verilmişse yalnızca eksik kalan süre için tazminat hesaplanır.
İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?
Aylık giydirilmiş brüt ücret 30’a bölünerek günlük ücret bulunur ve bu tutar, kıdeme göre belirlenen bildirim süresinin gün sayısıyla çarpılır. Örneğin aylık giydirilmiş brüt ücreti 40.000,00 TL olan ve iki yıldır çalışan işçi için 42 günlük süre uygulanır ve brüt tazminat 56.000,00 TL olur. Bu tutardan gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek net tutar bulunur.
İstifa eden işçi ihbar tazminatı öder mi?
Belirsiz süreli sözleşmede işçi, haklı bir nedene dayanmadan ve bildirim süresine uymadan işten ayrılırsa işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir. İşveren bu tutarı çoğu zaman işçinin son ücretinden veya diğer alacaklarından mahsup etmek ister. Böyle bir mahsubun hukuka uygunluğu, istifanın nedenine, sözleşme hükümlerine ve bildirim yapılıp yapılmadığına göre ayrıca değerlendirilir.
İhbar tazminatında tavan var mı?
Hayır. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatında kanuni bir tavan bulunmaz. Hesaplama, işçinin giydirilmiş brüt ücreti üzerinden bildirim süresine denk gelen gün sayısı esas alınarak yapılır. Bu nedenle yüksek ücretli işçilerde ihbar tazminatı, kıdem tazminatının bir yıllık tutarına yakın hatta onu aşan bir seviyeye çıkabilir. Brüt tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
İhbar tazminatı brüt mü net mi ödenir?
Hesaplama brüt ücret üzerinden yapılır; işçinin eline geçen tutar ise gelir vergisi ve binde 7,59 damga vergisi düşüldükten sonra kalan net tutardır. İhbar tazminatından SGK primi kesilmez. Gelir vergisi, işçinin yıl içindeki kümülatif matrahına göre farklı dilimlere girebileceğinden, aynı brüt tutar farklı kişilerde farklı net sonuç verebilir; araç bu farkı dikkate alır.
Bildirim süresi içinde yıllık izin kullandırılabilir mi?
Hayır. İş Kanunu’na göre yıllık ücretli izin süresi, bildirim süreleriyle iç içe giremez. İşveren, bildirim süresini işçinin kullanılmamış yıllık izin günleriyle karşılayamaz. Böyle bir uygulamada bildirim süresi eksik verilmiş sayılabilir ve eksik kalan süre için ihbar tazminatı gündeme gelebilir. Kullanılmayan yıllık izin günlerinin ücreti ise sözleşme sona erdiğinde ayrıca ödenir.
İhbar tazminatı için dava açma süresi ne kadar?
İhbar tazminatı alacağında zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır. Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurmak gerekir ve arabuluculuk sürecinde zamanaşımı işlemez. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla birlikte yetkili iş mahkemesinde dava açılabilir. Süreler bakımından fesih tarihinin ve bildirimin ulaştığı günün belgelerle netleştirilmesi önemlidir; zamanaşımı bu tarihten itibaren hesaplanır.