Yıllık izin süresi hesaplama aracı, işe giriş tarihinizi ve doğum tarihinizi esas alarak İş Kanunu’na göre her yıl hak kazandığınız ücretli izin gün sayısını ve toplam izin hakkınızı gösterir. Eryaman, Etimesgut ve Ankara’da çalışan işçiler, izin planlaması yaparken veya işten ayrılırken kullanılmayan izin günlerini kontrol etmek için aracı kullanabilir.
Yıllık izin süresi hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Yıllık izin süresi hesaplama aracı, işe giriş tarihinizden itibaren her hizmet yılı için hak kazandığınız yıllık ücretli izin gün sayısını ve bugüne kadar biriken toplam izin hakkınızı gösterir. Sonucun doğru çıkması için tarihlerin resmi kayıtlardan alınması gerekir. Araç alanları şu sırayla doldurulur:
- İşe giriş tarihi: SGK hizmet dökümünde ilgili işyeri için görünen işe giriş tarihini veya iş sözleşmesindeki başlangıç tarihini girin. Deneme süresi de hizmet süresine dahildir.
- Hesap tarihi veya çıkış tarihi: Halen çalışıyorsanız bugünün tarihini, iş sözleşmeniz sona erdiyse SGK işten ayrılış bildirgesindeki çıkış tarihini girin.
- Doğum tarihi: Kimlik kartınızdaki doğum tarihini girin. Araç, 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü için öngörülen alt sınırı bu bilgiyle uygular.
- Yer altı işi: Maden gibi yer altı işlerinde çalışıyorsanız ilgili seçeneği işaretleyin; kanundaki ek süre bu durumda eklenir.
- Kullanılan izinler: İmzaladığınız izin formları veya izin kayıt belgesindeki gün sayılarını toplam olarak girin; araç kalan izin gününü ayrıca gösterir.
Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen çalışmalar birleştirildiğinden, birden fazla şubede çalıştıysanız SGK hizmet dökümünde her döneme ait giriş ve çıkış kayıtlarını kontrol etmeniz faydalı olur. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde kanundan daha uzun izin süresi öngörülmüşse, lehe olan sözleşme hükmü geçerlidir.
Yıllık ücretli iznin hukuki dayanağı
Yıllık ücretli izin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. ile 60. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Kanuna göre işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçiye yıllık ücretli izin verilir. Yıllık izin hakkından vazgeçilemez; işveren de izni kullandırmak yerine ücretini ödeyerek bu yükümlülükten kurtulamaz. Uygulamaya ilişkin ayrıntılar ise Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.
Mevsimlik veya kampanya işleri gibi nitelikleri bakımından bir yıldan az süren işlerde yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz. İzne hak kazanmada esas alınacak hizmet süresinin hesabı 54. maddede, bazı sürelerin çalışılmış gibi sayılması ise 55. maddede düzenlenmiştir.
Yıllık izin kaç gündür? Kıdem ve yaşa göre süreler
İş Kanunu’nun 53. maddesi, izin sürelerini asgari olarak belirler. Sürelerin hesabında işçinin aynı işverende geçen toplam kıdemi ve hak kazanma tarihindeki yaşı dikkate alınır.
| Hizmet süresi veya durum | Asgari yıllık izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl ve daha fazla | 26 gün |
| 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü işçiler | En az 20 gün |
| Yer altı işlerinde çalışanlar | Yukarıdaki sürelere 4 gün eklenir |
Yaşa bağlı 20 günlük alt sınır, kıdeme göre bulunan sürenin 20 günün altında kaldığı durumlarda devreye girer. Kıdeme göre daha uzun süreye hak kazanılmışsa, örneğin 15 yılı dolduran 52 yaşındaki işçi için 26 gün, uzun olan süre uygulanır.
Yıllık izin süresi nasıl hesaplanır?
Hesaplama her hizmet yılı için ayrı ayrı yapılır. İşe giriş tarihinin her yıl dönümü bir hak kazanma tarihidir. Araç her yıl dönümünde önce kıdeme göre dilimi belirler, sonra o tarihteki yaşa göre alt sınırın uygulanıp uygulanmayacağını kontrol eder ve yer altı işi varsa dört gün ekler. Bulunan yıllık süreler toplanarak toplam hak edilen izin, bu toplamdan kullanılan izinler düşülerek de kalan izin bulunur.
- Hak kazanma tarihi = İşe giriş tarihinin her yıl dönümü
- Yıllık süre = Kıdeme göre gün; yaş alt sınırı daha yüksekse 20 gün; yer altı işinde +4 gün
- Toplam izin hakkı = Tüm hizmet yıllarının izin sürelerinin toplamı
- Kalan izin = Toplam izin hakkı − Fiilen kullanılan izin
İzin süresi iş günü üzerinden kullanılır. İzin içine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Bir izin döneminin hangi tarihte biteceğini bulmak için iş günü hesaplama aracından yararlanabilirsiniz.
Örnek hesaplamalar
Aşağıdaki senaryolar yalnızca örnektir ve kanundaki asgari süreler esas alınarak hazırlanmıştır.
Senaryo 1: Uzun kıdemli işçi
30 yaşında işe başlayan ve aynı işverende 16 yıl çalışan bir işçiyi düşünelim. Bu işçi hiçbir hak kazanma tarihinde 50 yaşına ulaşmadığından yalnızca kıdem dilimleri uygulanır.
| Hizmet yılları | Yıl sayısı | Yıllık izin | Toplam |
|---|---|---|---|
| 1-5. yıllar | 5 | 14 gün | 70 gün |
| 6-14. yıllar | 9 | 20 gün | 180 gün |
| 15-16. yıllar | 2 | 26 gün | 52 gün |
| Genel toplam | 16 | – | 302 gün |
Senaryo 2: Genç işçi
17 yaşında işe başlayan bir işçi, ilk hizmet yılını doldurduğu tarihte 18 yaşında olduğundan yaş kuralı gereği 20 gün izne hak kazanır. İkinci ve üçüncü yıllarda 18 yaşını geçtiği için kıdem kuralına göre 14’er gün uygulanır. Üç yılın sonunda toplam izin hakkı 20 + 14 + 14 = 48 gündür.
Senaryo 3: 50 yaşını geçen işçi
47 yaşında işe başlayan ve yedi yıl çalışan bir işçi, ilk iki hak kazanma tarihinde 48 ve 49 yaşında olduğundan 14’er gün, üçüncü yıldan itibaren 50 yaşını geçtiği için 20’şer gün izne hak kazanır. Altıncı ve yedinci yıllarda kıdem kuralı da 20 gün öngördüğünden sonuç değişmez. Toplam izin hakkı 2 x 14 + 5 x 20 = 128 gündür. Aynı işçi yer altı işinde çalışsaydı her yıl için dört gün eklenecek ve toplam 128 + 7 x 4 = 156 gün olacaktı.
Hak kazanma şartları ve çalışılmış sayılan süreler
Yıllık izne hak kazanmanın temel şartı, aynı işverende deneme süresi dahil en az bir yıl çalışılmış olmasıdır. Aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesaba katılır. Kanunun 55. maddesi ise bazı sürelerin izne hak kazanmada çalışılmış gibi sayılacağını düzenler. Bunlar arasında şunlar yer alır:
- Kanunda belirtilen sınırlar içinde kalan hastalık veya kaza nedeniyle işe gelinmeyen günler,
- Kadın işçilerin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları süreler (güncel süre yürürlükteki düzenlemeye göre belirlenir),
- Muvazzaflık dışındaki askerlik ödevi veya kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işe gidilmeyen ve kanunda öngörülen süreyi aşmayan günler,
- Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile işverence verilen diğer izinler,
- Zorlayıcı nedenlerle işyerinde çalışmaya ara verilmesi yüzünden işçinin çalışamadığı ve kanundaki sınırı aşmayan süreler.
İznin kullanılmasına ilişkin kurallar ve süreler
Yıllık izin kural olarak bölünmeden, toplu olarak kullandırılır. Ancak tarafların anlaşmasıyla izin, bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en çok üçe bölünebilir. İznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, talepte bulunması ve bunu belgelemesi koşuluyla gidiş ve dönüşte toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilir. İzin süresi içinde işçinin başka bir işte ücret karşılığı çalışması yasaktır; bu durumda izin ücretinin geri istenmesi gündeme gelebilir.
İzin hakkı iş sözleşmesi devam ederken paraya çevrilemez. İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde kullanılmayan izinlerin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir ve bu alacak için zamanaşımı sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır. ### İzin tarihlerini kim belirler, izin ücreti ne zaman ödenir?
İzin tarihleri işçinin talebi ve işyerinin çalışma düzeni birlikte gözetilerek belirlenir. Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği, işverenin izin kullanımını planlamasına ve belirli büyüklükteki işyerlerinde izin kurulu oluşturulmasına ilişkin kurallar içerir. İşçi izin talebini yazılı olarak yapmalı, işveren de iznin başlangıç ve bitiş tarihlerini gösteren izin belgesini düzenlemelidir. Kanunun 57. maddesine göre yıllık izin süresine ait ücret, işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödenir veya avans olarak verilir. İzin sırasında ödenecek ücret, işçinin normal çalışmasında alacağı ücretten daha düşük olamaz.
Kullanılmayan izinlerin parasal karşılığını görmek için yıllık izin ücreti hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar ve dikkat edilecek noktalar
- İlk yılı izin hakkı sanmak: Bir yıl dolmadan yıllık izin hakkı doğmaz; bazı işyerlerinde ilk yıl içinde verilen izinler avans izin niteliğindedir.
- Yaş kuralını yanlış uygulamak: 50 yaş alt sınırı hak kazanma tarihindeki yaşa göre değerlendirilir ve yalnızca kıdem süresi 20 günden azsa sonuç değiştirir.
- Önceki dönemleri unutmak: Aynı işverende ara verilerek geçen önceki çalışmalar, şartları varsa izin hesabına katılabilir.
- Tatil günlerini izinden saymak: Hafta tatili ve resmi tatiller izin gününden düşülmemelidir.
- Belge almamak: İznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir; ancak işçinin de imzaladığı izin formlarının bir örneğini saklaması ilerideki uyuşmazlıkları azaltır.
- Sözleşmedeki lehe hükmü atlamak: İş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işyeri yönetmeliğinde kanundan uzun izin öngörülmüşse araçtaki kanuni sonuca bu fark ayrıca eklenmelidir.
- İşten ayrılış tarihini yanlış girmek: Bildirim süresi içinde çalışılan günler de hizmet süresine dahil olduğundan, son hak kazanma tarihinin dolup dolmadığı çıkış tarihine göre yeniden kontrol edilmelidir.
Eryaman, Etimesgut ve Ankara’da yıllık izin uyuşmazlıkları
Eryaman ve Etimesgut’taki işyerlerinde yıllık izin uyuşmazlıkları çoğunlukla iki şekilde ortaya çıkar: izin talebinin uzun süre karşılanmaması veya iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izin ücretinin ödenmemesi. İzin kullandırılmıyorsa öncelikle işverene yazılı talepte bulunulması ve cevabın saklanması önerilir. İzin ücreti alacağı için dava açılmadan önce 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu gereğince zorunlu arabuluculuğa başvurulmalıdır; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir. Eryaman ve Etimesgut, dava süreçleri bakımından Ankara Batı Adliyesi yargı çevresindedir; yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yere göre belirlenir.
Başvuru öncesinde iş sözleşmesi, SGK hizmet dökümü, bordrolar, izin formları ve yazışmalar bir araya getirilmelidir. Eryaman’da çalışan işçiler için yıllık izin ücreti genellikle kıdem tazminatı hesaplama sonucu ve diğer işçilik alacaklarıyla birlikte değerlendirilir. İşçi ve işveren yükümlülüklerine ilişkin genel bilgi için iş hukuku hizmet sayfasını inceleyebilir, sorularınızı iletişim sayfası üzerinden iletebilirsiniz. Eryaman ve Ankara genelindeki diğer hesaplamalar için hesaplama araçları listesine göz atılabilir.
Bu sayfadaki hesaplama ve açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesindeki daha lehe hükümler, hizmet sürelerinin birleştirilmesi, çalışılmış sayılan süreler ve fiilen kullanılan izinler gibi somut olayın özelliklerine göre sonuç farklılık gösterebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yıllık izin kaç gündür?
İş Kanunu’nun 53. maddesine göre yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlar için on dört günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlar için yirmi günden, on beş yıl ve daha fazla olanlar için yirmi altı günden az olamaz. Bu süreler asgari sürelerdir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir.
Yıllık izne hak kazanmak için ne kadar çalışmak gerekir?
İşçinin yıllık ücretli izne hak kazanabilmesi için işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Bir yılı doldurmayan işçi bakımından yıllık izin hakkı doğmaz. Mevsimlik veya kampanya işleri gibi nitelikleri gereği bir yıldan az süren işlerde ise yıllık izin hükümleri uygulanmaz.
50 yaş üstü işçiler kaç gün yıllık izin alır?
Elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz. Bu kural, kıdeme göre hesaplanan sürenin yirmi günün altında kaldığı ilk beş yıllık dönemde fark yaratır. On beş yılı dolduran işçi için kıdeme göre yirmi altı gün söz konusu olduğundan, bu durumda daha uzun olan kıdem süresi uygulanır.
Yıllık izne cumartesi ve pazar günleri dahil mi?
İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz; bu günler izne denk gelirse izin o kadar uzar. Cumartesi gününün izinden sayılıp sayılmayacağı ise işyerindeki çalışma düzenine göre değerlendirilir. Haftalık çalışma süresinin nasıl dağıtıldığını gösteren sözleşme ve işyeri kuralları bu konuda belirleyici olur. İzin bitiş tarihini hesaplarken bu ayrıma dikkat edilmelidir.
Yıllık izin bölünerek kullanılabilir mi?
Yıllık izin işveren tarafından tek taraflı olarak bölünemez. Ancak işçi ve işveren anlaşırsa izin, bir bölümü on günden az olmamak üzere en fazla üç parça halinde kullanılabilir. Örneğin yirmi günlük izin on, beş ve beş gün olarak bölünebilir. Bölünmüş kullanımda da izin günlerinin yazılı olarak kayıt altına alınması ve izin formlarının saklanması önerilir.
Kullanılmayan yıllık izinler yanar mı?
Kanunda iş sözleşmesi devam ederken kullanılmayan izinlerin kendiliğinden düşeceğine ilişkin bir hüküm yoktur. Kullanılmayan izinler birikir ve sözleşme sona erdiğinde son ücret üzerinden ücrete dönüştürülerek ödenir. Bu ücret alacağı için zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıl olarak işler. Sözleşme devam ederken izin paraya çevrilemez; işçinin izni fiilen kullanması gerekir.
İşveren yıllık izin vermezse ne yapılabilir?
İşçi önce izin talebini yazılı olarak iletip cevabı saklamalıdır. İzinlerin kullandırıldığını ispat yükü işverene aittir. Sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan izinlerin ücreti talep edilebilir; bunun için dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekir. Uzun süre izin kullandırılmaması gibi durumların fesih bakımından nasıl değerlendirileceği ise somut olayın özelliklerine göre incelenmelidir. Talep yazılarının ve cevapların saklanması ispat açısından önemlidir.